Jip

Sinds gisteren hebben we dan eindelijk ons hondje. Samen met Janneke ben ik hem wezen halen. De anderen hadden ook dolgraag meegewild, maar helaas voor hen moesten ze naar school. Inmiddels zijn de ooohs en aaahs niet van de lucht, want het is natuurlijk een koddig beestje. We laten hem heel wat keren op de dag uit, want ja, goed zindelijk is hij uiteraard nog niet. Zijn naam is Jip.

Vannacht ging het niet vreselijk slecht voor wat betreft het geblaf, maar om nu te zeggen dat we hem niet hoorden, nee, dat nu ook weer niet echt. Laat ik het zo zeggen: ik had me op nog erger ingesteld. In elk geval weet ik weer hoe het aanvoelt om een pasgeboren baby in huis te hebben. Hopelijk verbetert het snel.

Al met al zijn we wel blij met Jip. Het is een leuk enthousiast hondje, waar je soms echt om moet lachen, maar dat andere keren lekker tegen je aankruipt.

Martin

Tijd

Wat gaat de tijd toch ontzettend snel. Mijn vorige blogbericht heb ik voor mijn gevoel nog maar even geleden geschreven, maar het is toch al weer van 14 november. Hoogtijd voor een nieuwe.

Inmiddels is Arieke haar beugel kwijt en heeft ze  nu weer een stralende glimlach met keurig rechte tanden. Ik ben natuurlijk geen tandarts, maar ik vermoed dat Johan er ook niet aan ontkomt om een beugel te moeten dragen. Ik wacht het wel af. De meiden zijn er in elk geval nu alle drie van verlost.

Van opa Diepeveen kregen wij begin december iets om met elkaar te verdelen. Na een kort overleg was de beslissing al gauw gevallen: "We leggen het geld bij elkaar en kopen een hond." Ik moest daar wel even over nadenken, want ja, dat betekent uiteraard wel wat. Maar goed, we hebben keiharde afspraken gemaakt over dingen als uitlaten en verzorgen. En toen heb ik de knoop maar doorgehakt. Vooruit dan maar. Inmiddels hebben we een labradorpup gekocht en die mag volgende week het nest uit. Zo'n labrador is een gezellige hond, ook geen blaffer en heel lief. Kortom, wie op Stellendam woont zal een van ons nog wel eens met dat beest zien lopen.

Deze dagen zijn ook druk met de voorbereidingen voor de diensten rondom Kerst en de jaarwisseling. Daarbij nog een ouderenmiddag en een andere bijeenkomst in het Spectrum. Tussendoor probeer ik elke dag een stuk van de studie te doen. Kortom, werk genoeg. Maar wel heel fijn om je gedachten zo te verzetten. En bovendien: er is niets mooiers dan met het Woord bezig te mogen zijn en dat uit te delen. Dat is een geweldig voorrecht. Niet te bevatten eigenlijk.

Een licht, zo groot, zo schoon,

Gedaald van 's hemels troon,

Straalt volk bij volk in d' ogen;

Terwijl 't het blind gezicht

Van 't heidendom verlicht,

En Isrel zal verhogen.

Tweede Kamer

Af en toe, vind ik, moet je iets geks kunnen doen. Vanmiddag keek ik even op de computer naar het debat in de tweede kamer. Even ging de camera over de publieke tribune en ik zag dat deze nog lang niet vol zat. En ja, toen kreeg ik het idee daarheen te gaan. Wouke en Arieke waren tamelijk vroeg uit van school. Janneke was toch al op Stellendam en Johan ben ik om kwart over drie in Middelharnis op gaan halen. Daarna zijn we naar Den Haag gereden. Toen we aankwamen werd al na een paar minuten de vergadering geschorst voor een eetpauze. Daarom zijn we wat langer gebleven en hebben we ook een stuk van de avondvergadering bijgewoond. Het was erg leuk om dit eens mee te maken. Bijgaand de foto's. Wouke wilde niet op de blog komen te staan en daarom hebben we haar er af geknipt.
Martin

Herfstweer

Het is hoog tijd voor een nieuw bericht. Niet dat ik zoveel bijzonders heb te melden, maar toch. Buiten is het echt herfstweer. De wind loeit af en toe rondom het huis en de regen klettert soms tegen de ramen. Wij zitten lekker binnen. Lekker chill, zeggen ze hier.
Het leven heeft voor ons een beetje het gewone gangetje hernomen. Daar is niets vanzelfsprekends aan en we zijn er daarom dankbaar voor.
Vorige week mocht Janneke bij de orthodontist haar beugel weg laten halen en aan het einde van deze maand is dat ook bij Arieke het geval. Gelukkig maar, want dan zijn we daar ook weer vanaf. Eerlijk gezegd vrees ik dat de rust van korte duur is en dat Johan t.z.t. ook nog voor de bijl moet. En dat betekent weer elke paar weken voor een behandeling van een paar minuutjes naar Hellevoetsluis. Maar het resultaat vergoed veel.
Het is een vrij drukke tijd op dit moment. Ik probeer zoveel als kan aan de studie te werken en dat lukt gelukkig vrij aardig, maar er komen ook telkens andere dingen tussendoor die ook echt moeten gebeuren. Daarbij ook nog die onregelmatige schooltijden. Dan zucht je wel eens. Maar al met al ben ik niet ontevreden.
Volgende week woensdag is het weer dankdag. Voor veel mensen, waaronder ook wij zijn, is dat een moeilijke dag. Ik denk dat het belangrijk is dan ook te kijken naar de goede dingen die je mag hebben. Wie alleen maar let op wat is geweest, maakt het - hoe begrijpelijk dat ook is - voor zichzelf erg moeilijk. Maar, ik zeg er meteen bij dat zulke dingen de ene keer beter gaan dan de andere.
Momenteel zijn we ook bezig een grafmonument uit te zoeken. Dat vind ik erg lastig, maar geleidelijk begint er toch wel een idee te rijpen. In elk geval hanteer ik  als leidraad: haastige spoed is zelden goed.
Martin

Herfstvakantie

Het is herfstvakantie. Eindelijk even rust voor iedereen. Iedereen? Nee, helaas Janneke heeft deze week gewoon college in Leiden. Erg sneu voor haar. Maar toch is er ook iets positiefs van haar te zeggen, want vanmiddag heeft ze de theorie van het rijexamen behaald. Daar zijn we uiteraard heel blij mee.

En als ik het toch over rijlessen heb, kan ik meteen melden dat Arieke deze week ook de eerste keer is wezen lessen. Ze heeft er jaren voor gespaard en is nu in een keer bijna blut, maar als ze het haalt, heeft ze ook wat. Zelf vind ik het wel handig, want momenteel ben ik hier in huis de enige met een rijbewijs op zak en er kan altijd iets gebeuren waarbij het handig zou zijn als een van de kinderen kon rijden.

Maar goed, voorlopig hebben we eerst de herfstvakantie. Een mooi moment om eens even op adem te komen en dat proberen we dan ook maar. Arieke en Wouke gaan nog bij oma in Ederveen logeren  en Johan blijft op Stellendam bij mij. Later in de week komt Janneke ook nog thuis. Zij moet zich voorbereiden op haar tentamens en heeft dus geen tijd voor logeerpartijen.

Martin

Grevelingen

Vanmiddag zijn we even naar de Grevelingen geweest.

N.b. Klik op de foto's om ze te vergroten.

Foutje

Gisteren stond er een bericht van Google+ op de blog. Google+ is een soort alternatief voor Facebook als ik het goed heb begrepen, maar ik gebruik dat niet. De plaatsing is dus per ongeluk gebeurd en daarom inmiddels weer verwijderd.

Buiten is het herfstachtig aan het worden. Lekker om dan binnen te zitten. Maar ja, de plicht roept en de school verwacht toch dat ze vandaag weer present zijn. Dat werd dus de bus. Fietsen naar Middelharnis is na de herfstvakantie voorbij en dat zal bij de kids wel in de smaak vallen.
Janneke is thuis. In Leiden wordt het Leids ontzet gevierd en dat betekent een paar dagen vrij. Gezellie, zeggen ze dan. Maar niet erg productief.

Zelf ga ik binnenkort catechisatie geven op Stellendam. Ik heb er zin in. Het betekent wel dat een deel van ons kroost onder mijn gehoor komt te zitten, wat wel wat gesputter opleverde. Inmiddels hebben ze zich er echter mee verzoend.

Martin

Zaterdag

Toen Anja nog leefde hadden we zeer regelmatig wat te schrijven. Nu is dat stukken minder. En toch wil je hier soms weer wat plaatsen. Op de een of andere manier heb ik namelijk niet het gevoel dat die periode van haar ziekzijn en overlijden is afgesloten.

Dat heeft er zeker ook mee te maken dat we nog steeds geen grafmonument hebben uitgezocht. De laatste tijd zijn we op verschillende begraafplaatsen wezen kijken om een indruk te krijgen wat er allemaal kan op dit gebied. En eigenlijk zijn we nog niet iets tegen gekomen, waarvan we zeiden: dat is het. Komt tijd, komt raad, denk ik maar.

Op school gaat het met de kinderen wel goed. Ze hebben het daar prima naar hun zin en dat is uiteraard fijn. De dagen worden korter en daarom is het fietsen naar Middelharnis binnenkort afgelopen. Zelf heb ik er altijd een wat dubbel gevoel bij. De afstand van 15 km vind ik eigenlijk net iets te groot. Vooral als ze 's middags naar huis komen met tegenwind kracht 4 of 5 is dat best stevig doortrappen. En als het 's morgens dan ook nog donker is als ze moeten gaan, vind ik het maar niks. Lastig is het ook altijd als ze niemand hebben om mee te fietsen. Wij wilden nooit dat ze alleen door de polder naar huis komen. Soms komen ze onderweg rare gasten tegen en ik heb geen behoefte aan narigheid. Aan de andere kant is het wel een heel mooie rit en bovendien erg gezond.

Deze week was er de miljoenenota. In het dagboekje van ds. Jac. van Dijk, dat wij dit jaar lezen, stond een meditatie over dit onderwerp. Hij schreef over de staatsschuld van toen, die best hoog was, maar vergeleken met nu was het toch maar betrekkelijk. Volgens van Dijk lagen de meeste mensen er niet wakker van. De vrouwen en meisjes hadden meer oog voor de kleding van de koningin en de prinsessen dan voor dat bedrag van een paar duizend gulden per persoon. Hij  trok wel de lijn door naar onze schuld voor God. En als die 'miljoenennota' aan de orde moet komen.... En of we daar last van hebben?
En toen zijn tekst uit Jesaja 1: "Komt dan, en laat ons samen rechten, zegt de HEERE; al waren uw zonden als scharlaken, zij zullen wit worden als sneeuw, al waren zij rood als karmozijn, zij zullen worden als witte wol." Mooi.
Martin

Pannekoeken of pannenkoeken?

Ik kom nog maar eens op deze kwestie terug. In het pannekoekenhuis in Zuidland werd dit gespeld zonder tussen-n, maar ik had er toch aarzelingen bij en daarom heb ik maar eens rondgeneusd op de website van het Genootschap Onze Taal. Daar las ik dat het Groene Boekje pannenkoek voorschrijft, maar volgens het Witte Boekje zou pannekoek ook wel mogen. De tussen-n proef je in Zuidland uiteraard niet, maar is dus wel een van de officiële ingrediënten van dit woord.

Verder heb ik niet veel te melden. Gelukkig maar, want meestal betekende dat in de achterliggende drie jaren niet veel goeds. Momenteel bezinnen wij ons op een grafmonument, maar daar zijn we nog niet uit. Erg lastig.
Martin

Pannekoeken

Is het pannekoeken of pannenkoeken? Pannekoeken dus. Hoe ik dat weet? Wel, vanavond hebben we die dingen in Zuidland gegeten. Vandaag wilden we iets doen ter afsluiting van de vakantie. Van alles passeerde de revue: het Ominversum, Corpus, Schiphol, Chinees eten, idem Grieks, enz. Uiteindelijk werd het dus iets heel erg Hollands. Het was heel fijn en gezellig om er samen zo nog even tussenuit te zijn.
Volgende week begint de school weer. Johan, Wouke en Arieke op de PM als resp. brugsmurf, derde klasser en eindexamenkandidaat. Janneke staat in Leiden de ontgroening bij Panoplia (=grieks voor wapenrusting) te wachten.
Inmiddels heb ik de schoolagenda van de PM onder ogen gehad. Deze is voor de eerste klassen van de school. Hij ziet er leuk uit. Op de bladzijden van het boekje kom je heel veel leerlingen tegen die gefotografeerd zijn op open dagen e.d. Maar er zijn ook pagina's met ouders. Ondergetekende heeft er ook een plekje in gevonden. Mijn lot is dat ik in die week zal worden ondergekliederd met een snor. Of met een baard. Of met horens op mijn hoofd. Of met flaporen. Of... Ja, eigenlijk alles wat pubers maar kunnen bedenken als ze zich zitten te vervelen. Ik draag het maar gelaten.
Morgen mag ik weer voorgaan in de dienst van het Woord. De reis voert mij eerst naar Kerkwijk, daarna naar Ottoland en 's avonds wordt ik verwacht in Ooltgensplaat (de Plaete). Het is een voorrecht om dit te mogen doen.
Uiteindelijk is dat het toch waar we het van moeten en mogen hebben. Het Woord Gods staat in eeuwigheid.
Martin

Weer op Stellendam

We zijn alweer een dag of wat terug op Stellendam. De achterliggende weken waren voor ons en onze familie erg zwaar. Eerst was daar het overlijden van Anja, toen het ongeluk van onze neef (om wie nog steeds zorgen zijn) en vervolgens het overlijden van opa Bouwheer. We zijn heel wat dagen in Ederveen geweest. Om een beetje op adem te komen zijn we ook nog een midweek naar Luxemburg geweest. Dat was wel confronterend, want de vorige keer dat we daar waren was Anja er nog bij. Ze was dan ook voortdurend in gedachten. Maar aan de andere kant leek het mij voor ons allen wel goed om toch even de gedachten te kunnen verzetten na alles wat er was geweest.
Al met al heeft dat er voor gezorgd dat ik de laatste tijd er niet aan toe kon komen om een bericht op de blog te schrijven.
We hopen nu in wat rustiger vaarwater terecht te komen en de draad van het 'normale' leven weer op te pakken. Inmiddels zijn we bezig om voorbereidingen te treffen voor het nieuwe schooljaar van de kinderen. Janneke gaat doordeweeks naar Leiden en slaapt dan in Katwijk. De andere drie zitten allemaal in Middelharnis op de Prins Maurits. Johan begint in de eerste, Wouke zit in de derde en Arieke hoopt dit jaar examen af te leggen. Alledrie Havo.
Zelf ben ik van plan om de komende maanden toch weer de studie op te pakken en eindelijk af te ronden.
Het begint er op te lijken dat de langstudeerdersboete van tafel gaat. Dat zou ik eigenlijk wel prettig vinden.
Hoe ga ik verder met deze blog? Dat weet ik nog niet precies. Ik ben wel van plan om er mee te stoppen, maar dat moment is nu nog niet voor mij aangebroken.
Martin

Anja's vader

Eergisteren is Anja's vader overleden. Ik denk met dankbaarheid terug aan zijn zorg (en ook aan die van mijn schoonmoeder) voor ons in de tijd dat Anja ziek was, maar ook aan de vele gesprekken die ik met hem heb gevoerd over kerkelijke en godsdienstige zaken. Behalve een schoonvader was hij voor mij ook een broeder!
Martin

Triest

In mijn vorige bericht maakte ik melding van het ongeval van onze neef, die sinds die tijd op de IC van het UMC in Utrecht verblijft. Donderdagavond moesten we plotseling weer naar Ederveen, omdat Anja's vader een heel zwaar hartinfarct heeft gekregen. Sinds die tijd ligt ook hij op de IC in Ede in zeer kritieke toestand.
Klaagliederen 3.

Vakantie

Een week is voorbij gegaan sinds mijn vorige bericht. We hebben vakantie en doen het rustig aan. Na de moeilijke tijd die we achter de rug hebben, geeft dit gelegenheid om even op adem te komen. De zondag over waren we in Ederveen. Ik moest preken in Elst en Andelst. Bovendien waren opa en oma Bouwheer 47 jaar getrouwd en daarom organiseerden zij zaterdag een BBQ. Dat was gezellig, al voelt iedereen op zo'n dag de lege plaats.
De rust was echter maar kort. Maandagmorgen is de zoon van Anja's oudste broer op zijn werk - hij had een vakantiebaantje - door het dak van een schuur gevallen. Hij viel van een hoogte van ca. 6 meter op een betonnen vloer en ligt nu ernstig gewond in het UMC te Utrecht. Het gebed is tot de God des levens dat de jongen mag leven en herstellen.
Martin

Na de zondag

Hoe gaat het met ons? Het is een vraag die ik regelmatig krijg. Het antwoord is dat het eigenlijk vrij goed gaat. We hebben allemaal ons verdriet om het overlijden van Anja en natuurlijk is ze geen moment uit onze gedachten. En, zoals ik al eerder schreef, heel vaak zou je iets met haar willen delen. Anderen die dit hebben meegemaakt zullen dat zeker herkennen. Maar naast dit verdriet om het gemis van haar is er nog steeds de dankbaarheid voor de manier waarop ze is gestorven en het feit dat we mogen geloven dat ze boven alle lijden is uitgetild. Er ligt eigenlijk een soort van wonderlijke rust en zelfs vreugde over ons heen. Het zal ongetwijfeld ook nog wel eens anders worden, maar op dit moment mogen we ons bijzonder getroost weten. Anja's God en Vader wil Zijn zorg ook over ons uitstrekken. Zij mocht geloven dat Hij dat doen zou en dat blijkt ook.
Inmiddels heb ik de meest urgente dingen, die na een overlijden altijd moeten worden gedaan, geregeld. Dan valt er ook weer iets van je af.
Met Johans arm gaat het weer aardig goed. Vrijdag zijn we nog een keer naar de dokter geweest, omdat we toch de indruk hadden dat er misschien een breuk in de elleboog zat, maar op de foto was die niet te zien. Gelukkig is het vandaag met zijn pijn een heel stuk minder.
Gisteren moest ik driemaal preken. Dat was best veel, vooral omdat de kinderen dan alleen thuis zijn. Maar 's avonds zijn ze met mij mee geweest naar de Unizaal in Katwijk. Dat was heel fijn. Onderweg hebben we in de auto een broodje gegeten. Na de dienst is daar altijd gelegenheid om onder het genot van een kom koffie of een glas fris nog wat na te praten en mensen te ontmoeten. Overal heeft men eigen gewoonten, maar dit kan ik altijd wel waarderen. Het was dan ook al niet zo heel vroeg meer toen we uit Katwijk naar huis vertrokken. Het meeleven en de betrokkenheid doen je dan enorm goed. Trouwens, dat was op de andere preekplaatsen van die dag, Moerkapelle en Barendrecht, net zo. En het mooiste is dan uiteraard als het Woord Gods ons bindt. Als dat open mag gaan, vallen alle andere dingen weg en mogen we eindigen in Gods lof. Al met al kijk ik terug op een wel wat drukke, maar ook heel fijne zondag.
Martin

Onder de Vijgenboom 20 juni 2012

Inmiddels heb ik op mijn verzoek om exemplaren van Onder de Vijgenboom van 27 juni 2012 voldoende exemplaren binnengekregen voor de familie. daarvoor heel hartelijk bedankt. Ik kwam er echter achter dat we van de week daarvoor, dus van 20 juni, er maar een hebben. Als er mensen zijn die deze nog hebben liggen en aan ons zouden willen afstaan, dan zou ik u bijzonder dankbaar zijn. We willen hem desnoods ook best even komen halen.
Martin

Afscheid Het Kompas

Vandaag was het Johans laatste dagje op de basisschool. Helaas, viel hij vanmorgen uit het klimrek. Dat gaf zoveel pijn dat ik vanmiddag met hem eerst naar de huisarts ben geweest en daarna in Dirksland foto's heb laten maken. Gelukkig niets gebroken of gescheurd. Dan zou hij een groot deel van de zomervakantie met gips hebben moeten lopen. Een kneuzing is ook geen lolletje, maar daarmee kun je wel onder de douche of in een zwembad komen.
Vanavond was de afscheidsavond op school. Voor ons is het de laatste die van de basisschool afkomt. Dat geeft een beetje een weemoedig gevoel, maar anderzijds vind je het voor je kind ook leuk dat hij er heel veel zin in heeft om naar de Prins Maurits te gaan. In elk geval: Kompas, bedankt voor al die jaren met onze kinderen!
Martin

Het leven gaat verder

Een kort verslagje van deze week. Arieke heeft een aantal toetsen ingehaald, die ze vorige week uiteraard niet kon maken. De eerste resultaten van ons doorzettertje zijn prachtig.
Wouke is ook weer beter. Eergisteren is ze met de school wezen kanoën op de Lesse in de Belgische Ardennen. Sindsdien loopt ze te klagen over spierpijn en zegt ze overal verbrand te zijn door de zon. Maar, zeggen wij, het was slechts 22 km kanoën, er komt dus ook een "ietsie kunsten" bij.
Janneke heeft gewerkt en vroeg zich inmiddels af of ze het makelaarsvak niet leuker zou vinden dan een studie psychologie.  Dat laatste staat nog steeds bovenaan, maar wel wankelend. Donderdagavond kreeg ze ook nog haar felbegeerde VWO-diploma uitgereikt. Oma en opa Bouwheer waren er ook voor naar Middelharnis gekomen. Janneke's Pa was er blij mee en toen zijn dochter ook nog eens een prijs kreeg voor haar Profielwerkstuk was hij ook nog wel wat extra trots op haar.
Johan tenslotte is mee geweest met het schoolkamp naar Burgh Haamstede.  Hij heeft het er enorm naar zijn zin gehad. De eerste nacht had hij helemaal niet geslapen, volgens eigen zeggen. De tweede nacht drieëneenhalf uur. Desondanks heeft hij alles weten te volbrengen, maar gisteravond zat hij wel te knikkebollen op de bank.
Zelf ben ik deze week o.a. bezig geweest met afhandelen van allerlei zaken die altijd moeten gebeuren na het overlijden van mensen. Dat is eigenlijk best lastig, maar ik probeer er maar niet teveel bij na te denken en dan lukt het wel.
Uiteraard gaan onze gedachten voortdurend richting Anja. Telkens zijn er van die momenten dat het door je heen schiet: wat zal ze dat leuk vinden..., maar vervolgens realiseer je je dat hier geen sprake meer van kan zijn.
Deze week heb ik eindelijk ook tijd gevonden om alle rouwkaarten door te nemen. Dat waren er heel veel. En het was bijzonder ontroerend. Van familie, dichterbij, of ook wat verder weg. Zoveel mensen die wij kennen van ons dorp en ons eiland. Ook van vroeger, bijv. van plekken waar Anja eerder heeft gewerkt. Maar ook kaarten uit Westzaan, waar we twee jaar hebben gewoond. En ook heel veel uit gemeenten van de kerk. Van sommige gemeenten moet haast iedereen  een kaart hebben gestuurd. En wat er dan soms bij is geschreven.... Gedachten vermenigvuldigen zich, herinneringen komen boven. Het stemt tot grote dankbaarheid dat velen met ons meeleven.
Veel mensen komen ook nog terug op de indrukwekkende rouwdienst. De wijze waarop Anja is gestorven en het rijke getuigenis dat zij daar bij heeft mogen geven is voor ons troostrijk. En misschien ook nog wel voor anderen tot zegen.
Anja was degene die heel eenvoudig zich door genade heeft mogen overgeven aan genade en daar genoeg aan had. "Moede kom ik, arm en naakt tot de God die zaligmaakt." Kortom, het gaat dan niet om haar, maar om de God van haar. Haar Zaligmaker. En ons moet het daar ook om maar gaan.
Martin

P.s. Deze week verschenen in ons kerkblad Onder de Vijgenboom nog een paar mooie stukjes naar aanleiding van de begrafenis van Anja. Als een aantal mensen hun exemplaar van dat blad - als zij dat niet meer nodig hebben - bij ons door de brievenbus zouden willen duwen, zouden wij u zeer erkentelijk zijn. Ik zou ze dan door kunnen geven aan familie.

Rouwdienst

Ik zou nog terugkomen op de rouwdienst. Gelukkig was er plaats genoeg in de kerk; we waren eerder bang dat we niet alle mensen een plek zouden kunnen geven. Ik/wij zag(en) er enorm tegenop. Het is ook heel moeilijk om samen met je kinderen hun moeder en mijn vrouw de kerk binnen te brengen.  Als je dan samen tussen de rijen door loopt, gaat er heel wat door je heen. En toch viel daarna alles van me af. Het was een rijke dienst waarin een machtig getuigenis mocht klinken. En het was precies zo geweest als ds. Oorschot zei. We treuren, maar niet als degenen die geen hoop hebben. Onze bede is dat anderen hierdoor ook mogen worden ingewonnen. Na de rouwdienst gingen we naar de begraafplaats. Samen met Anja's vader droegen we Anja naar haar laatste rustplaats. We hadden tevoren afgesproken allemaal een handje aarde in het graf te werpen om daarmee te laten zien dat we haar begraven. De Bijbel spreekt over zaaien in de aarde. Het zaad valt in de aarde opdat het vrucht draagt. Eens zal zij worden opgewekt, haar Heere tegemoet. Het apostolicum belijdt: "ik geloof de wederopstanding des vlezes en het eeuwige leven." Ondanks het verdriet en het gemis, kijken we er toch ook met vreugde en dankbaarheid op terug. Na terugkomst in de kerk en  de nabegrafenis van oud. Kuiper was er gelegenheid tot condoleren. Het stemt dankbaar dat er zovelen om ons heen staan.


Gisteren zijn we uit de kerk nog een keer naar de begraafplaats geweest. Na de vele regen van de ochtend was het inmiddels mooi weer geworden.  Wat een rust heerst er dan. Het stemt tot dankbaarheid.


Vandaag begon het "gewone" leven weer. Althans, wat is nu nog gewoon? Wouke is ziek. Ze is grieperig en moest thuisblijven. Arieke had vandaag vrij, maar gaat morgen toetsen inhalen die ze vorige week niet heeft kunnen maken. Johan vond het fijn weer naar school te gaan en Janneke is gaan werken in Middelharnis. Johan zou vandaag beslissen of hij later deze week meegaat met het schoolkamp. Hij was zo blij dat hij weer naar school kon dat hij eind van de ochtend in de klas aankondigde toch mee te zullen gaan. Ik vind het wel lastig, maar het is voor hem wellicht het beste om dit toch te proberen. En als het onverhoopt niet meer lukt met hem, heb ik hem snel uit Burgh Haamstede naar huis gehaald. Janneke krijgt donderdag haar diploma. En Wouke zou ook nog met school gaan kanoën in de Ardennen, maar door haar ziek-zijn is dat nog onzeker. Zelf moet ik deze week nog verschillende dingen i.v.m Anja's overlijden afhandelen. Daarnaast moet hier in huis de boel op orde worden gebracht. En last but not least hoop ik een preek voor zondag te mogen maken. Dat vraagt afhankelijkheid.
Martin

Onwerkelijk

Het zijn wat onwerkelijke dagen. Je valt eigenlijk in een gat. De vermoeidheid slaat toe na alles wat we de laatste dagen hebben meegemaakt. En ineens is er rust. Ineens hoeven we nergens meer heen. We praten samen. Vanmiddag hebben we een strandwandeling gemaakt bij Ouddorp. Samen hebben we ondanks alles toch goede dagen. Even maken we zo nog een pas op de plaats voor we volgende week het gewone leven weer oppakken.
En die nieuwe week begint morgen in de kerk. Daar zien we naar uit.
Martin

Vandaag

Vandaag is Bernhard jarig. Janneke's vriend wordt 18. En samen vieren we dat. Niet op de manier, zoals we dat altijd deden, maar er aan voorbij gaan kan en mag ook niet.

Bernhard van harte gefeliciteerd! Gods zegen voor het nieuwe levensjaar, samen met Janneke.

Martin

Omhoog

Fiere vlam van weleer

Al langer flakkerend

Een klein gloeiend pitje

Zo klein, nauwelijks te zien

Doofde haast ongemerkt

Een kringeltje steeg op naar omhoog

Naar omhoog

(Martin Diepeveen)

Misverstand

Vandaag was het voor ons een moeilijke en ook mooie dag. Ik kom er later nog op terug. Ik wil echter heel graag een ding hier even kwijt. In het stuk dat ik ds. Oorschot heb gegeven en waarvan hij een gedeelte heeft voorgelezen maakte ik melding van preken die m.i. onder de maat waren. Dit zou misverstand kunnen oproepen, alsof ik daar onze vorige predikant mee op het oog had. 
Daarom dit: onze broeder en vriend ds. W.M. van der Linden, die zo vaak Anja thuis of in het ziekenhuis heeft bezocht, bedoelde ik daar zeker niet mee. 
Het ging om een gastvoorganger in de periode dat onze eigen dominee het even wat rustiger aan moest doen. En over die prediker van elders zeg ik er maar meteen bij dat niemand volmaakt is. Hij niet. En ikzelf dus ook niet. Ik heb ook wel eens preken waarvan ik later denk: "nee." Het was wel spijtig voor Anja, want zij keek uit naar de Woordbediening en werd teleurgesteld.
Martin

Dankwoord

Hieronder de tekst van het dankwoord zoals ik dat vanmiddag ongeveer heb uitgesproken aan het graf van onze lieve Anja.

Een dankwoord. Dat wordt geen lijstje met namen die ik nalopen en een voor een noemen zal.

Als ik terugdenk aan drie jaren ziek-zijn komt er een lange rij ziekenhuizen langs, artsen en verpleegkundigen. Vooral Rotterdam en Nijmegen, maar ook Dirksland en Maastricht. Ook de mensen in de Calando en last but not least onze huisarts en de huisartsenpost. Mensen die hebben gevochten voor Anja’s leven, of het uiterste hebben gedaan om haar lijden te verlichten. Vele namen.

Ook anderen. Mensen die biddend om ons heen stonden en staan. Mensen die ons de helpende hand boden. Met het eten, met de strijk. Mensen die een taart brachten, of boodschappen, of een envelop door de deur duwden, omdat zieke tijden ook dure tijden zijn. Mensen die voor ons baden. Moet ik de namen noemen van hen die in het pastoraat een luisterend oor hebben geboden en een woord uit het Woord mochten spreken, tot zelfs nu bij de begrafenis toe? Ik kan en moet heel veel opnoemen, waar we ons vaak beschaamd bij hebben gevoeld. Wat een liefde. Mag ik het zo zeggen, liefde, waarin wij ook hebben gevoeld een band die boven het aardse uitgaat. Wij zijn u intens dankbaar voor alles. Onuitsprekelijk. Namen noemen, er is geen beginnen aan, eigenlijk.

Behalve een Naam. Een Naam die onder de hemel gegeven is tot zaligheid. Door wie wij behouden moeten worden. Een Naam die Anja heeft leren kennen. Jezus. Hij zei ooit: dit gebod geef ik u dat gij elkander liefhebt, zoals ook Ik u liefgehad heb. Dat zou dan het mooiste zijn als wij elkaar mogen liefhebben vanuit Zijn liefde. Zijn liefde waarmee Hij zich voor verloren zondaren heeft overgegeven in de dood.

Dan word het: bedankt in Christus.

Condoleren

Gisteren was er gelegenheid tot condoleren. Wat bijzonder om te bemerken dat zoveel mensen in deze moeilijke tijden om ons heen willen staan en samen met ons verdrietig zijn. Velen uit Stellendam. Ook kinderen van school. Dapper hoor! Dat zou onze Anja, jullie juf, zo fijn hebben gevonden. Vooral voor hen hebben we de kist maar dicht gelaten met een mooie foto en haar Bijbeltje erbij. Er waren ook mensen die er soms een heel lange reis voor over hebben gehad. Mensen met wie je graag een poosje had doorgesproken, omdat we elkaar lange tijd niet hadden gezien. Op zo'n avond ontbreekt daarvoor de tijd.  Helaas, helaas. Maar het gaf ons reden tot dankbaarheid. Het was ... ik heb er geen woorden voor.
Vandaag is de begrafenis. Daar schrijf ik later nog wel over.
Martin

Rouwkaart 2

Helaas zijn er bij het maken van de rouwkaart enkele storende fouten ingeslopen. We hebben nog geprobeerd om de eerste zending bij PostNL terug te halen, maar dat bleek niet meer mogelijk. Sommigen hebben dus een kaart ontvangen waarin Anja als mijn echtgenoot staat genoteerd en Janneke's vriend Benhard heet in plaats van Bernhard. Het is heel jammer, maar waar gewerkt wordt, worden nu eenmaal fouten gemaakt.

Voor wie de kaart zou willen bewaren en liever een foutloos exemplaar heeft, zal er bij het condoleren nog wel een aantal goede kaarten liggen. Zolang de voorraad strekt. In elk geval heb ik op de Blog hieronder de juiste versie geplaatst.
Martin

Rouwkaart

(klik op de afbeelding)

Anja overleden (update)

Het was emotioneel om vanmorgen samen naar de kerk te gaan, maar ook goed. Mooie preek gehoord.

Het condoleren is op woensdagmiddag van 15:30 tot 16:30 en 's avonds van 19:00 tot 20:30.

Anja overleden

Vanmorgen  is Anja overleden. Ik werd gebeld door een van de verpleegkundigen van Calando dat ze het niet vertrouwde met Anja en dat het misschien beter was als ik even kwam kijken. Toen ik aankwam zag ik wat ze bedoelde. Anja wilde dat ik bij haar bleef. Iemand van Stellendam was zo vriendelijk om de kinderen naar Dirksland te brengen. Een ander haalde Janneke op uit de bibliotheek in Middelharnis en zodoende waren we er allemaal bij. Ze was wel helder, maar kon moeilijk meer praten. Ik vroeg haar of ze bang was, maar dat was ze niet. En of ze wist waar ze heen ging. Ja. Dat ligt heel vast voor je hè? Ja. We hebben samen nog gebeden. En zo is ze om 11:40 overleden. We mogen geloven dat ze een goede ruil heeft gedaan. Haar overlijden is voor ons ontzettend erg. Maar anderzijds kun je er jaloers op zijn als je zo'n sterfbed mag hebben. In Christus ontslapen.

Vanavond wordt Anja nog thuis gebracht.

De begrafenis is afgesproken voor donderdagmiddag 21 juni om 13:30 vanuit de Bethelkerk te Stellendam. Woensdag is er condoleren, maar de tijdstippen daarvan kan ik nog niet doorgeven.
Nog een verzoek heb ik ook. Wij hebben een tamelijk grote familie die van ver moet komen. Om die reden hebben we verder liever geen bezoek aan huis. Bovendien bewaren we dan ook nog een beetje de rust binnen ons gezin. U zult dat ongetwijfeld kunnen begrijpen.
Martin

Geslaagd

Janneke heeft haar VWO-diploma gehaald. Geweldig! Wat zijn wij blij.

Wisselend

Het is heel wisselend hoe het met Anja gaat. Er zijn dagen achter elkaar dat ze grote moeite heeft om niet voortdurend weg te suffen. Een gesprek wordt dan moeilijk. Maar andere keren is ze best helder. Gisteren ging het bijvoorbeeld weer best aardig en konden we fijn contact hebben. En dan ben je al weer dankbaar met de kleine dingen van de dag. Ze heeft gelukkig weinig pijn, hoewel aan veel dingen wel is te merken dat de ziekte zich doorzet.
Voor haar en vervolgens ook voor ons is het een bijzondere rust dat ze vertrouwen mag hebben in haar Heiland. Iedereen zal begrijpen dat dit ene dag meer is dan de andere en dat er ook wel eens moeilijke ogenblikken zijn, maar wat uiteindelijk overblijft is wat de Heere tegen haar heeft gezegd. En dan geldt toch: "Hij laat niet varen de werken van Zijn handen." Het zijn dingen die worden geschonken en die je daarom ook niet zomaar even kunt pakken. Dan sta je keer op keer verwonderd dat ze toch weer de rust krijgt en mag getuigen van haar hoop. Zoals ik al eens eerder schreef, ze ligt te wachten tot ze wordt thuis gehaald. En dan gaat het eigenlijk dus helemaal niet slecht, maar juist goed, zoals deze week nog terecht werd gezegd.
Wij, die er als gezin om heen staan, voelen de pijn van het naderende afscheid. Dat is moeilijk en zwaar. En toch is er blijdschap en dankbaarheid.
Vandaag is het de dag dat Janneke de uitslag van haar examen krijgt. Heel spannend. Als we om drie uur vanmiddag geen bezoek van haar mentor hebben gehad is ze geslaagd. Wel fijn trouwens dat op de Prins Maurits de mentoren dit persoonlijk komen zeggen en het niet afhandelen via een telefoontje, zoals op sommige scholen ook wel gebeurt.
Martin

Zaterdagavond

Ik zit momenteel bij Anja. Het is al wat later op de avond en ik was eigenlijk al naar huis gegaan, maar ze belde me en vroeg of ik wilde komen. Ze was aan het overgeven en dan is het fijn als je iemand bij je hebt. Inmiddels probeert ze wat te slapen in de hoop dat alles weer wat tot rust komt.
"Heere, Gij aanschouwt de moeite en het verdriet, opdat men het in Uw hand geve (psalm 10."
Martin

Regenwolken

Dinsdag schreef ik nog dat Anja toch weer wat vooruit was gegaan, maar die opleving was maar tijdelijk. De pijn is vrij goed onder controle en het wordt haar in Calando aan alle kanten zo gemakkelijk mogelijk gemaakt, maar de laatste dagen wordt ze wel steeds slaperiger en suffer. Contact gaat nog wel, maar ze moet er steeds meer moeite voor doen. Vanavond zijn allemaal samen naar haar toe geweest. De kinderen gingen tegen acht uur met de bus naar huis. Zelf ben ik toen nog een poosje gebleven, maar we hebben nauwelijks een woord gewisseld, omdat ze telkens in slaap valt. Toen ik vanmiddag bij haar was, was het al niet veel beter.
We hebben samen gelezen uit Romeinen 8, gebeden en er ook nog wat over doorgesproken. Dat geeft toch troost in alles.
Als ik naar buiten kijk, zie ik donkere regenwolken heel laag voorbij trekken. Er schijnt ook nog kans te zijn op onweer. Maar onder de wolken door zie ik in de verte toch ook nog een stukje blauwe lucht. Symbolisch?
Martin

Toch weer iets beter

Vanaf vorige week woensdag tot en met zondag is Anja beroerd geweest van de morfinepomp. Tijdens het bezoek zakte ze telkens weg en een gesprek voeren was niet echt goed meer mogelijk. Best aangrijpend. Het is net of je elkaar dan al een beetje aan het kwijtraken bent. Gisteren echter was ze ineens toch weer wat helderder. Ze kreeg weer interesse in dingen en begon vanuit haar bed weer dingen hier in huis te bedisselen. We moesten hierom denken en zus en zo doen, enz. En zo ken ik haar weer. Dankzij de morfinepomp is het hoesten ook een heel stuk minder geworden.
Zaterdag was Wouke jarig. We hebben dat bij Anja gevierd en het was ondanks alle zorgen toch gezellig.
Zondagmiddag moest ik in Sint Annaland preken. We zijn daar allemaal samen heengegaan en daarna naar Anja geweest.
Hier heb ik inmiddels Janneke het grootste deel van de dag om mij heen. Haar examen is achter de rug en nu heeft ze niks meer te doen. En aangezien ze graag over van alles en nog wat praat en ik de enige ben tegen wie dat kan. Dus ja, mijn 'rust' is over. Maar het is wel aardig zo. Gisteren had ze haar eerste rijles en daar is ze nog helemaal vol van. Het ging niet onaardig.
Martin

Steeds minder worden

Tijd voor een schrijfsel. Met Anja gaat het lichamelijk steeds verder achteruit. De dosis morfine moest weer worden verhoogd en ze krijgt dit nu ook toegediend door middel van een morfinepomp. Vandaag was ze daardoor erg suf en had ze de grootste moeite om wakker te blijven en iets te zeggen. Het zou trouwens nog kunnen dat ze aan die pomp went en weer wat helderder wordt. De vermoeidheid wordt ook steeds meer. In de buik is tumorgroei aanwezig die tegen haar maag drukt en het eten erg bemoeilijkt. Gisteren was ze zo beroerd dat ze zich op bed heeft laten wassen. Daarbij werd ze erg misselijk met alle nare gevolgen van dien. Vanavond ben ik ongeveer anderhalf uur bij haar geweest, maar het grootste gedeelte van de tijd lag ze te slapen.
Ik schrijf dit zo uitgebreid omdat verschillende mensen mij vragen hoe het met haar gaat. Het gaat dus gewoon niet goed; ik kan het niet anders zeggen.
Maar hiermee is ook weer niet alles gezegd. Ze straalt een enorme rust uit en eigenlijk heeft ze verlangen om heen te gaan. Pas schreef ik over Filippenzen 1. Daar staat nog een andere tekst in dat gedeelte: "hebbende begeerte om ontbonden te worden en met Christus te zijn; dat is zeer verre het beste." En dat is het. Als ik dit zo schrijf, krijg ik ergens een zekere aarzeling: zeg ik niet te veel? Klinkt het niet te mooi? En dan denk ik: nee, ze heeft het zelf uit Zijn mond gehoord. Verschillende keren zelfs. In maart in het ziekenhuis, maar ook in Calando. En dat ligt als iets uitermate kostbaars over heel dit ziek zijn heen.
Martin

Zaterdagavond

De afgelopen week heb ik er eigenlijk niet aan gedacht om een blog te schrijven. Heel veel verandering is er ook niet. Anja heeft buikpijn en kan daarom maar heel weinig eten. Verder is ze erg moe en heeft ze weinig energie. Bezoek houden we daarom maar beperkt voor haar. Dat gaat gewoon niet meer. Ondanks de inmiddels behoorlijke dosering  van morfine is ze nog steeds goed aanspreekbaar. Het is natuurlijk heel fijn voor ons dat we nog steeds goed contact met elkaar kunnen hebben. Zondag hoorden we een mooie preek over 2 Korinthe 5. "Wij weten dat... wij een huis van God hebben." Dat bemoedigt en vertroost.

Janneke heeft deze week haar examens verder gemaakt. Ze moet er volgende week nog twee. Hopelijk lukt het. Gisteren had ze Latijn. Het was geen veni, vidi, vici (ik kwam zag en overwon), maar meer iets van luctor et emergo (ik worstel en kom boven) Verder gaat alles redelijk het gewone gangetje.

Morgen mogen we gedenken de uitstorting van de Heilige Geest, ook wel de Trooster genoemd. We bidden om een gezegende zondag. Zelf preek ik in de ochtend in Nieuwaal. Preekstof wordt Handelingen 2 (uiteraard zou ik haast zeggen). Na de dienst wip ik even aan bij een oom en tante daar en daarna ga ik weer naar huis. De rest van de dag ben ik vrij, zodat ik op Stellendam met de kinderen mee naar de kerk kan.

En om maar in het Latijn te eindigen:
Ave atque vale (gegroet en vaarwel)
Martinus Palus Profundus (potjeslatijn voor Diepeveen)

Maandag

Hoe gaat het met Anja? Ik weet niet zo goed wat ik daarop moet antwoorden. Ze krijgt meer pijn en heeft daarom ook extra morfine nodig. De laatste paar dagen begint ze ook te hoesten, maar wat de oorzaak daarvan is, weten we niet. Het zou een luchtweginfectie kunnen zijn - hier zijn er ook een paar flink verkouden geweest - maar ook wel iets anders. Je zou haar dan zo graag helpen, maar je staat volkomen machteloos.
Ze is ondanks de morfine wel goed aanspreekbaar. Niet dat we zo heel veel praten met elkaar, want dat kost haar veel energie, maar het is wel fijn dat er nog goed contact mogelijk is. Anja draagt haar lijden heel rustig en in stil vertrouwen. Eerder heb ik geschreven hoe ze vanuit het Woord mocht worden bemoedigd en vertroost en dat blijft door alles heen toch overeind staan. Het maakt het voor ons allen toch anders, al kan het je bij tijden ook wel aangrijpen.
Vandaag heeft Janneke examen geschiedenis gedaan. Het ging voor haar besef wel redelijk. We hopen en bidden dat ze het zal kunnen halen. De anderen zijn ook naar school geweest. Maandag is ook wasdag. En dat was dus een van de dingen die ik moest doen. Na het weekend is er natuurlijk ook wel wat op te ruimen in huis. Morgen hoop ik te beginnen aan de preek voor Pinksteren. En zo heeft ieder zijn of haar dagelijkse bezigheden.
Martin

Wat beter

Het vervangen van de drain heeft een positief resultaat gehad. Anja is ten opzichte van voorgaande dagen echt wat beter. Dacht ik bijvoorbeeld dinsdag nog dat ze meer moeite kreeg om een gesprek te voeren, dan moet ik nu schrijven dat dit toch weer beter lukt. Waarschijnlijk was ze toch ziek aan het worden van de infectie aan de urinewegen en nu dat verholpen is knapt ze wat op. Met de pijnstilling gaat het momenteel ook vrij goed.
Deze dagen zijn we allemaal vrij. Gisteren Hemelvaartsdag. En vandaag was er ook geen school. Fijn om eens even tot rust te komen. Zelf heb ik vanmiddag in zorgcentrum Het Spectrum de weeksluiting verzorgd. Het is fijn om zo samen te zijn rondom het Woord en deze en gene te kunnen spreken. We hebben het gehad over Filippenzen 1: Het leven is mij Christus en het sterven gewin. En als je dat kunt nazeggen, ben je een gelukkig mens.
Martin

Drainwissel verslag

Vandaag is in het ziekenhuis van Dirksland de nefrostomiekatheter van Anja vervangen. Dat is gelukkig goed verlopen. Vanmorgen had Anja koorts en uit de drain kwam ook geen urine meer. Bij de radioloog bleek vervolgens dat het slangetje inderdaad van zijn plek af was. Kortom, het was hoogtijd om deze vervanging te doen, want anders ontstaan er flinke problemen, zo is onze ervaring van het laatste jaar. De radioloog wist een nieuwe slangetje weer op de goede plek te leggen. Dat was even spannend, want er bestond een kans dat dit niet zou lukken. Het is een beetje een technisch verhaal en ik zal dat verder niet uitleggen, maar in dat geval had er een nieuwe drain geprikt moeten worden. Dat had ook niet in Dirksland gekund. Kortom, we waren heel blij dat het goed ging.
Alles was perfect geregeld vanuit Calando. In het ziekenhuis hadden ze een bed voor Anja georganiseerd, zodat ze niet op een brancard hoefde te blijven liggen. Heel aardige mensen bovendien.
Het enige minpuntje was dat het erg lang duurde voordat er een ambulance voor de terugreis beschikbaar was. Het was blijkbaar erg druk en dan krijgen ongevallen e.d. uiteraard een hogere prioriteit dan Anja, maar dat betekende wel dat we van kwart voor drie tot bijna vijf uur hebben moeten wachten op vervoer. Overmacht dus.
Al met al kijken we wel met dankbaarheid terug op deze dag. Bovendien is het ook wel prettig als er eens iets aan je gedaan wordt. Dat klinkt misschien vreemd, maar lijdzaam liggen wachten op de dingen die komen gaan is erg moeilijk.
Vanavond zijn we allemaal samen naar Anja geweest. De kinderen vertrokken eerder naar huis met de bus. Een half uurtje later belden ze echter al dat ze geen sleutel hadden meegenomen en er dus niet in konden. Dat kan natuurlijk gebeuren, maar het was al wel de tweede keer. Zucht. Een ezel stoot zich in het gemeen.... enz.
Martin

Drainwissel

Na overleg met het Erasmusziekenhuis in Roterdam is besloten dat de PCN-drain (in de nier) morgen toch moet worden gewisseld. Gelukkig was er een radioloog bereid om dat in het Dirkslandse ziekenhuis te doen. Een rit naar Rotterdam zou erg belastend zijn geweest voor Anja. Het is voor het eerst dat zo'n ingreep in Dirksland wordt verricht (maar vast niet de eerste keer door deze radioloog...).
Begin van de middag wordt Anja met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Ze krijgt dan eerst een antibiotica-infuus, waarna we een uur moeten wachten. Dan wordt de drain vervangen en vervolgens moeten we weer een uur wachten om te kijken hoe het gaat. We hopen dat ze eind van de middag weer naar Calando terug kan gaan.
Anja's moeheid neemt toe en ze krijgt ook meer moeite om een gesprek te voeren. Het wordt dus wel moeilijker al met al.
Martin

Toch wat minder

Hoogtijd voor een nieuw berichtje. Anja heeft sinds vorige week meer klachten gekregen. Ze heeft pijn, zodat de dosis morfine moest worden verhoogd en bovendien houdt ze ook meer vocht vast. Waarschijnlijk wordt dit veroorzaakt door tumorgroei in de buik. Sinds vanmorgen zijn er ook weer problemen met de nierdrain, die langs de insteekopening lekt en tevens ontstoken is. Vandaag wordt nog met het Erasmus contact opgenomen om te bespreken wat er moet worden gedaan. Het zou kunnen uitdraaien op een wisseling van de drain, maar daarvoor moet Anja dan wel naar Rotterdam. Ze heeft weinig energie en is erg moe, zodat we daarop eigenlijk niet zitten te wachten. Maar als het echt nodig is heb je uiteraard geen keus.
We bezoeken haar elke dag een paar keer en dat is wel fijn natuurlijk. Ondanks de morfine is Anja nog steeds goed helder en kunnen we gewoon met elkaar praten. Voor de tijd die we zo samen krijgen zijn we dankbaar.
Als je de hele dag in bed ligt heb je niet veel te doen natuurlijk. Met behulp van aan tablet kan ze mail bekijken, op Facebook van de kinderen en muziek beluisteren via de RO. Daarnaast is er ook kerkomroep.nl. Helaas blijkt na drie weken zoeken dat de oorzaak van de verbindingsproblemen met internet in Calando in een zwaar verouderd abonnement liggen. Heel spijtig als je daar ligt en dit een van de zeer weinige dingen is die nog kunt doen. Zo was kerkomroep gisteren alleen met horten en stoten te beluisteren. Erg jammer. Ik heb inmiddels  voor Anja iets geregeld met een mobiel abonnement, maar het duurt nog een paar dagen voordat dit ingaat.
Janneke is vandaag begonnen aan haar eindexamen. Vanmorgen was het uiteraard een zenuwachtige toestand hier in huis. Vanmiddag stond Nederlands als eerste op de agenda. We hebben wel hoop dat ze het halen zal, je weet echter maar nooit....
Martin

Niet veel te vertellen

Ik heb eigenlijk niet veel te vertellen. Met Anja gaat het niet erg achteruit. Ze heeft wel een wat hogere dosis morfine gekregen, maar verder is alles nog ongeveer hetzelfde. Dat betekent dat we elkaar nog mogen hebben en samen kunnen praten. Wat dat betreft zijn we dankbaar voor deze tijd die we nog krijgen, omdat het er eerder niet naar uit zag dat het zo zou gaan. Het geeft ook wel dubbele gevoelens, want waar eerst het afscheid zo dichtbij leek te komen, wijkt dat nu weer terug. En als je dan bereid was om heen te gaan, geeft dit toch verwarring.
Anja komt het bed niet meer uit. Overdag luistert ze naar de Reformatorische Omroep en op haar mobiel heeft ze ook nog een internetaansluiting. Dat is best fijn. Althans, als de Wifi-verbinding van Calando het doet, want dat is bepaald niet altijd het geval. Door verschillende mensen is er al naar gekeken, maar de resultaten daarvan zijn nog niet geweldig. Zondag was het mogelijk om de kerkdiensten van Stellendam te beluisteren.
Met ons hier gaat het wel redelijk. Janneke bereidt zich voor op haar examens. Helaas voor haar is ze nogal grieperig geworden. Arieke zou deze week op excursie gaan naar Londen, maar gezien de situatie hier leek het ons (en de school) beter dat ze thuis bleef. Wouke is de enige die elke dag met de bus weer naar Middelharnis vertrekt, want haar lessen gaan gewoon door. Johan heeft tot donderdag vrij van school in verband met de meivakantie. Zelf probeer ik hier thuis naast de bezoeken aan Anja de boel een beetje te runnen. Tussendoor moet er ook een preek worden voorbereid en dan zit je dag al snel vol.
Martin

Nog steeds weinig verandering

Vergeleken met mijn vorige berichtje is het met Anja nog ongeveer hetzelfde. De dosering morfine moest wat worden verhoogd, maar verder is er weinig verandering. Voor je gevoel kom je dan even in wat rustiger vaarwater.
Mensen vragen wel eens of Anja het allemaal nog wel aan kan. De ene keer gaat dat natuurlijk beter dan de andere, want het is een moeilijke weg die zij door moet maken. Een gevoel van moedeloosheid en radeloosheid kan je dan gemakkelijk overvallen. Het is in zulke omstandigheden wonderlijk als je door het Woord Gods mag worden bemoedigd. Bijvoorbeeld met Psalm 37:

Geen ijdle zorg doe u van 't heilspoor dwalen;

Houd in uw weg het oog op God gericht,Vertrouw op Hem, en d' uitkomst zal niet falen:Hij zal welhaast uw recht, voor elks gezicht,Doen dagen als de morgenzonnestralen,En blinken als het helder middaglicht.


Al een aantal dagen was het tobben met de Wifi-verbinding in Calando, zodat er geen internet mogelijk was. Het lijkt er op dat het nu weer werkt. Dat is erg fijn, want Anja kon met behulp van een internetradio luisteren naar muziek en programma's van de Reformatorische Omroep. En morgen ook weer de kerktelefoon van Stellendam.
Martin

Stabiel

Met Anja gaat het naar omstandigheden redelijk. De ene dag is het wat beter dan de andere, maar op dit moment lijkt haar situatie nog tamelijk stabiel. Elke dag bezoeken we haar een aantal keer en dat is uiteraard heel fijn.
Martin

Ruwe stormen

Ten opzichte van mijn vorige bericht is er niet veel verandering. Anja's krachten nemen wel af en ze heeft ook meer last van pijn, zodat de pijnstilling moest worden verhoogd.
De situatie is aan de ene kant heel verdrietig, maar tegelijk is er ook de rust en van tijd tot tijd mag zij (en daarmee ook wij) worden bemoedigd vanuit het Woord.

Ruwe stormen mogen woeden,

alles om mij heen zij nacht,

God, mijn God zal mij behoeden,

God houdt voor mijn heil de wacht.

Moet ik lang zijn hulp verbeiden,

zijne liefde blijft mij leiden:

door een nacht, hoe zwart, hoe dicht,

voert Hij mij in 't eeuwig licht.

Marrtin

Niet veel veranderd

Ten opzichte van zaterdag is het met Anja niet verbeterd. Ze komt het bed niet uit vanwege de moeheid en ook heeft ze wel wat pijn hier en daar. Vandaag zijn ze daarom maar weer gestart met een beetje dexamethason in de hoop dat ze daar toch wat beter van wordt. Was het vorige week nog zo dat we het gevoel hadden dat ze eigenlijk nog te goed was voor Calando, inmiddels hebben we dat niet meer. In deze situatie is dit gewoon de beste plek. Er zijn heel aardige en deskundige mensen, die meteen klaar staan om iets voor de patiënten te doen. Zo'n verzorging is thuis gewoon niet haalbaar, ook al doe je nog zo je best. Vandaag had ik een eierkoek met aardbeien en slagroom meegenomen en daar kon ze gelukkig nog van genieten.
Verder praten we veel over allerlei dingen. De opvoeding van de kinderen, de (mooie) jaren die achter ons liggen. Vandaag kwamen we de stemmen tegen van de kinderen toen ze nog heel klein waren. Ooit heb ik die met een cassetterecorder (wat waren dat ook al weer voor dingen?) opgenomen en nu staan ze inmiddels op Anja's mobiel. Het is ontzettend leuk dat nu terug te horen.
We praten met elkaar ook over wat we het allerbelangrijkste vinden: onze God. Op een kaart stond Psalm 18:9:

Wie is een God, als Hij, in tegenheên?

Wie is een rots, dan onze God alleen?

En zo is het.

Zaterdagavond

Inmiddels is duidelijk dat Anja morgen niet naar huis komt. Ze voelt zich heel erg moe en had ook klachten van pijn. Ze heeft vandaag veel geslapen en is de hele dag het bed niet uit geweest, omdat ze dat niet zag zitten. Dan is ze in Dirksland beter af dan thuis. Ze wordt daar fantastisch geholpen, veel beter dan wij hier zouden kunnen. Het geeft ons allemaal een stuk ontspanning, want thuis zou je al snel denken, wat je toch zou moeten doen....
Hoe is ze er verder aan toe? Heel rustig en kalm. Eigenlijk kan ik het alleen maar zo zeggen dat ze ligt te wachten tot de Heere haar komt halen. "En God zal alle tranen van de ogen afwissen."
Martin

Weer op Stellendam

Gisteren is Anja weer een dag op Stellendam geweest. Dat was fijn en goed.  Het ging ook beter dan maandag, omdat we nu er meer op hebben gelet dat ze aan haar rust kwam. Toch is het thuis ook wel duidelijk moeizamer in veel dingen vergeleken met Calando. Wat dat betreft zijn we wel blij dat ze daar kan verblijven. Of Anja morgen naar huis komt, weten we nog niet. Vannacht had ze toch wel klachten van pijn en was ze eigenlijk blij daar te zijn. Er is dan verpleging bij de hand en zij kunnen haar dan veel beter helpen dan ik, ondanks alle goede bedoelingen, zou kunnen. We zien nog wel.
Morgenochtend heb ik een dienst; de andere diensten heb ik teruggegeven, omdat ik anders de hele dag van huis zou zijn geweest. Dat gaat in deze omstandigheden nu eenmaal niet. Het spijt me erg, maar het kan niet anders. We mogen in elk geval uitzien naar de zondag met de bede dat het Woord zijn zegenrijke werk zou mogen doen.
Martin

Niet veel verandering

Ten opzichte van het vorige bericht is er niet veel verandering te melden. Maandag is Anja thuis geweest, maar dat viel haar toch wel zwaar en daarom is ze de laatste dagen toch maar weer in Dirksland gebleven. Het is lastig. Aan de ene kant voelt ze zich te goed om de hele dag in Calando (bijna) niets te doen te hebben. Anderzijds is het hier thuis gewoon te druk.
Martin

Dagje thuis

Tot onze grote blijdschap en dankbaarheid knapt Anja geleidelijk aan toch weer wat op en lijkt het erop dat de bestralingen goed zijn aangeslagen. Momenteel wordt daarom de dexamethason afgebouwd. Ze heeft nog wel erg weinig kracht en moet met lopen wel wat worden geholpen, maar al met al zijn we zeker niet ontevreden.
Gisteren is ze zelfs een dagje op Stellendam geweest. Eerst heb ik gepreekt op Herkingen en na de dienst ben ik langs Dirksland gereden om haar op te halen. Thuis wachtte eerst een heerlijke appeltaart. We hebben vervolgens Chinese tomatensoep, rollade met champignons en als toetje ijs gegeten. 's Middags heeft ze een poos op een logeerbed kunnen uitrusten. Na de avondkerkdienst hebben we nog ene poosje samen gezeten en uiteindelijk zijn we rond de klok van tienen weer naar Calando gegaan. Het was heel fijn om zo als gezin weer eens een zondag samen te kunnen zijn. De laatste keer was inmiddels zo'n vier weken geleden. En de weken daarvoor was ze zo ziek dat er weinig viel te genieten..
Zolang het gaat zoals het nu gaat, komt ze vanaf nu elke dag een paar uur naar huis. Morgen wordt er een speciaal bed gebracht van de thuiszorg, zodat ze daar overdag op kan gaan liggen.
Martin

Van mijn hand

Ik zit inmiddels in Calando en ondanks de grote stap, heb ik er een goed gevoel over. Er is hier alle ruimte om uit te rusten en alle gemakken zijn voor handen. Een goed ziekenhuisbed, een goede bereikbare douche en alle verzorging binnen handbereik.
Martin en de kinderen kunnen op bezoek komen wanneer ze willen.
Ik heb een mooie ruime kamer, waar ik ook in een lekkere stoel kan zitten. Bovendien kan ik ook zo aanschuiven aan de keukentafel voor een praatje.
Op dit moment gaat het best goed met me. Ik ben niet misselijk en duizelig meer en ik kan wel een beetje uit de voeten.
De toekomst is erg onzeker en daar kunnen ze ook in het ziekenhuis weinig van zeggen.
We leven erg bij de dag.
Ze zijn hier erg lief en goed voor me.
Heel belangrijk!
Ik voel me getroost door M'n Hemelse Vader, die alles in Zijn Handen heeft.

Calando

Vanmiddag zijn we naar Calando.nl gegaan. Het was erg verdrietig voor in de eerste plaats Anja. En vervolgens voor ons allen. Het is een heel zware gang. In dit soort dingen moet je vooral je verstand laten spreken en bedenken dat de zorg die Anja in Calando krijgt thuis nooit te realiseren valt . Maar als je naar je gemoed te werk gaat zou je haar gewoon thuis houden.
Ze heeft een mooie kamer die ze ook naar eigen wensen kan veranderen om zich wat meer thuis te voelen. We hebben een grote foto opgehangen van de kinderen temidden van een prachtig paars Flakkees tulpenveld. Verder is de verzorging heel goed. Elke dag komt er een oncoloog-internist langs die in geval van problemen kan ingrijpen.
Vanavond ben ik met Arieke, Wouke en Johan naar Anja geweest. Janneke was druk met haar toetsweek. Zij gaat morgen uit school even langs. Dat kan gemakkelijk, want de bus van Middelharnis naar Stellendam stopt op loopafstand van Calando.
Samen hebben we nog gelezen uit Johannes 21 over de vraag van Petrus wat het levenseinde van Johannes toch zal zijn. Wij lazen daarbij het dagboekje "Uw vreugde tegemoet" van wijlen ds. Jac. van Dijk. Op de grote waaromvragen krijgen wij geen antwoord. Maar we mogen vertrouwen dat God Zich niet vergist, ook niet in deze dingen. Het was een mooi en bemoedigend stukje.
Martin

Naar huis

Vandaag kreeg Anja bericht van de gynaecoloog dat ze weg kan uit het ziekenhuis.  Na de laatste bestraling van vanmiddag is er geen reden meer waarom ze nog zou moeten blijven.  Ik neem haar mee naar huis en dan gaat ze morgen naar hospice Calando (calando.nl) in Dirksland. Wij vinden dat erg moeilijk, want het liefst zou ze thuis zijn, maar voor haar verzorging is dit toch beter. Het geeft ons zeer gemengde en verdrietige gevoelens.  Groot voordeel is wel dat je in Calando de hele dag op bezoek kunt. We hopen en bidden zo toch nog een goede tijd te mogen krijgen om samen te zijn en ook over de enige troost in leven en sterven te kunnen spreken.
Martin

Na de pasen

We kijken terug op een paar goede dagen. Met Anja gaat het geleidelijk aan toch iets beter. Ze heeft minder last van misselijkheid en kan lichamelijk meer aan. Inmiddels is ze ook weer in staat om via haar mobiel een preek te beluisteren en omdat het EMC Wifi heeft kan ze gewoon op Stellendam afstemmen.
Vandaag was ik jarig en zijn we samen naar het ziekenhuis geweest. Haar ouders en mijn vader waren er ook en dat was heel gezellig. We hadden tompouces, cake en chips meegenomen. En voor Anja had ik een tosti-apparaat en twee boterhammen met ham en kaas bij me. Aan de verpleging heb ik gevraagd of ik die in de keuken mocht roosteren en dat mocht inderdaad. Hulde. Anja heeft er heerlijk van gegeten. De kinderen hadden tot mijn verrassing ook nog een cadeau voor mijn verjaardag gekocht. Kortom, het was heel fijn vandaag.
Gisteren heb ik in Scheveningen en Schiedam gepreekt. In Scheveningen hangt tegenover de kansel een spiegel, waardoor de organist mij kan zien. Dat orgel staat namelijk boven de kansel. Op de een of andere manier was die spiegel verschoven en zodoende keek ik nu regelrecht naar mezelf. Dat is best confronterend moet ik eerlijk zeggen. Het leek me beter me maar op de gemeente te richten in de preek, maar af en toe kijk je dan toch ook eens met een kritische blik naar jezelf.
Het belangrijkste is uiteraard het Woord. Het nieuwe leven in Christus op grond van de verzoening door voldoening. Wie het kent weet hoe rijk het is. Ik kan niet anders dan het iedereen toewensen!
Martin

Goede Vrijdag

Met Anja ging het gisteren iets beter dan woensdag. Er is nog een CT-scan van het hoofd gemaakt, maar daarop was gelukkig niet iets extra verontrustends te zien ten opzichte van eerder. We hebben daarna een nog gesprek gehad met de dokter. Wat dat betreft hebben we over het Erasmus MC wel een heel goed gevoel. Ze doen er echt alles aan om haar te helpen.
We beleven deze lijdens- en Paastijd heel anders dan andere jaren. Goede Vrijdag, ook wel betaaldag voor de kerk genoemd, bepaalt ons bij het werk van de Heiland die vrijwillig de dood wilde ingaan voor de Zijnen. Met Pasen is de dood overwonnen en breekt het nieuwe leven aan. En wie met Christus sterft (d.w.z. door het geloof), die zal ook met Hem leven. Hoe ziek Anja ook is, toch mag ze daar van spreken. De Heere geeft het haar om dit te doen en wie zal dan van Hem kunnen zwijgen? Verwondering rest.
Martin

Beetje tegenvaller

Het gaat vandaag niet zo bijzonder met Anja. Ze is erg duizelig en daardoor wordt ze misselijk met alle gevolgen van dien. Kon ik gisteren nog schrijven dat ze een netbook in het ziekenhuis heeft, vandaag moet ik schrijven dat ze hem niet kan gebruiken vanwege die duizeligheid. In het verleden heb ik gewerkt bij de Chemische Ontwikkeling van Solvay Pharmaceuticals en daar werd een middel, Betaserc, tegen duizeligheid geproduceerd. Ze gaat daarom vragen in de hoop dat het ook voor haar helpt.
In elk geval heeft ze vandaag weer een tweede bestraling gekregen.
Zelf ben ik vanmiddag naar het ziekenhuis geweest. Het verkeer op de A15 was door de drukte een hopeloze toestand. Ik was wel op tijd thuis om met Johan en de meiden naar de Paasviering in de kerk te kunnen gaan. En dat was toch fijn.
Ik eindig maar met een bekend lied:

Daar juicht een toon, daar klinkt een stem,

die galmt door gans' Jeruzalem;

een heerlijk morgenlicht breekt aan: 

de Zoon van God is opgestaan!

Geen graf hield Davids Zoon omkneld,

Hij overwon, die sterke Held. 

Hij steeg uit 't graf door eigen kracht,

want Hij is God, bekleed met macht!

Nu jaagt de dood geen angst meer aan,

want alles, alles is voldaan;

wie in geloof op Jezus ziet,

die vreest voor dood en duivel niet.

Want nu de Heer is opgestaan,

nu vangt het nieuwe leven aan,

een leven door zijn dood bereid,

een leven in zijn heerlijkheid.

Eerste bestraling

Vandaag is Anja voor de eerste keer (van vijf) bestraald aan het hoofd. We zijn blij dat dit in elk geval door kan gaan. Gisteren is ook de nierdrain op de Röntgen vervangen. Het was de allereerste keer sinds ze die heeft, dat het zonder infecties is gebeurd. Het infuus is ze inmiddels ook kwijt; medicijnen neemt ze nu gewoon in. Al met al blijft het tamelijk stabiel met haar.
Ze kan echter niet veel hebben en is snel vermoeid. Wij waren er vanavond een uurtje en daarna was het wel weer genoeg voor haar. Ik heb een netbook voor haar meegenomen zodat ze nu zelf ook weer onze mail kan bekijken. Dat ding heeft al heel wat diensten bewezen in het ziekenhuis. 's Zondags kan ze er de kerkdienst van Stellendam mee beluisteren (op haar telefoon kan dat trouwens ook) en dat is heel fijn. Wat dat betreft lig je tegenwoordig in een ziekenhuis een stuk minder geïsoleerd dan vroeger.
Inmiddels zijn we ook aan het nadenken hoe we het na de bestralingen met haar verpleging gaan doen, maar daar kan ik op dit moment nog niets concreets over zeggen.
Martin

Maandag

Met Anja gaat het heel geleidelijk aan toch iets vooruit. Het infuus met dexamethason heeft de klachten verminderd en Anja begint weer met eten, ze kan weer zelfstandig naar het toilet enz. Om aan het hoofd bestraald te kunnen worden was dit ook wel voorwaarde. Het duurt na de bestraling namelijk ongeveer twee weken voordat die effect hebben. Het infuus is dan nodig om die tijd te overbruggen. Anders zou het voor haar ondraaglijk worden.
Vandaag zou haar nierdrain in de Daniël den Hoedkliniek vervangen moeten worden en voor zover ik heb begrepen gaat dat waarschijnlijk ook gebeuren, maar dan wel in het Dijkzigt, zodat ze niet met een ambulance mee hoeft. Die drain is in het achterliggende jaar de hoofdoorzaak geweest van haar complicaties. Het lijkt er op dat het deze keer zonder problemen blijft.
De eerste bestraling is verzet van woensdag naar morgen en ook die vindt plaats in het oude Dijkzigt/EMC Centrumlocatie.
Gisteren zijn we extra lang in het ziekenhuis gebleven. We hadden een tompouce voor haar meegenomen, zodat ze ook nog wat lekkers had. Het was heel fijn om samen te kunnen zijn.
Martin

Aanmeten masker

Gisteren is Anja met een ambulance naar de Daniël den Hoedkliniek geweest. Ze zag er enorm tegenop omdat ze bang was dat ze net als donderdag weer zou gaan braken, maar het ging gelukkig allemaal goed. Volgens de planning wordt woensdag begonnen met bestralen.
's Avonds ben ik alleen naar het ziekenhuis gegaan. Janneke moest werken in de bieb in Ouddorp en Johan ging met de jongensclub zwemmen in Port Zélande Ouddorp. Arieke en Wouke waren zo moe van de achterliggende week dat ze liever thuis bleven. Iedereen loopt inmiddels zo'n beetje op z'n laatste benen.
Ik had voor Anja een milkshake gehaald bij de MacDonalds en daar kon ze gelukkig nog wat van nemen. Alles wat ze binnenkrijgt/houdt is meegenomen. We hebben samen gepraat, gelezen en gebeden. En het was goed.
Martin

Moeizame dag

Vandaag ging ging het allemaal niet zo best met Anja. Vanmorgen was het een gaan en komen van verpleegkundigen, artsen en de radioloog. Daarbij ging ze ook nog onder de douche en eigenlijk was dat allemaal teveel voor haar. Ze wordt dan te moe en begint weer te braken. Toen wij er vanavond waren ging dat geleidelijk aan weer over. Althans, zo lang ze maar stil blijft liggen en haar hoofd niet teveel beweegt.
De radioloog heeft ook ingestemd met het plan om het hoofd te bestralen. Morgen wordt Anja overgebracht naar de Daniël den Hoedkliniek om een masker aan te meten. Daarna komt ze weer terug naar het Dijkzigt (dus de EMC-centrumlocatie) en dan zal ze volgende week vijf keer worden bestraald. Het zal een aantal dagen duren voordat die werken, maar de radioloog is daar wel optimistisch over. Ze hopen haar zo nog een poosje extra te kunnen geven. Wij zijn dankbaar voor de mogelijkheden.
Deze week ben ik elke avond met de kinderen naar het ziekenhuis geweest en dat is erg vermoeiend. Gelukkig is het morgen vrijdag en hebben we twee dagen vrij. Daar kun je dan echt naar uitkijken. Aan de andere kant beleven we samen in zekere zin ook wel fijne dagen. In het ziekenhuis met Anja, waar we rustig over veel dingen praten: wezenlijke, maar ook alledaagse. En ook thuis is het ondanks alles toch best gezellig. Vandaag heb ik pannenkoeken gebakken en dat is me in tegenstelling tot eerdere keren vrij goed afgegaan. Er waren er maar een paar verbrand. Helaas had ik er wel een twee keer zo grote hoeveelheid gemaakt als eigenlijk nodig was. Zaterdag gaan we er dus maar weer mee verder.
Martin

Na het gesprek

Het aangekondigde gesprek heeft inmiddels plaatsgevonden. Anja is sinds dat men gestart is met een dexamethasoninfuus best wel weer wat opgeknapt. Ze braakt niet meer, de hoofdpijn is weg, ze krijgt weer zin om eens iets te eten enz. Al met al vond men dat reden genoeg om toch ook te gaan bestralen, zodat ze wellicht toch nog weer een poosje thuis zou kunnen zijn. Chemokuren hebben geen zin meer; het is echt alleen voor symptoonbestrijding. We zijn dankbaar dat dit toch nog mogelijk is.
Vanmiddag heeft Anja meteen nog twee bestralingen gekregen voor de schouder en de rug. Morgen komt de radioloog (die uiteindelijk nog de definitieve beslissing moet nemen) om te bezien hoe of wat. Waarschijnlijk zal ze een keer of vijf bestraald worden en daarbij wordt het gehele hoofd gedaan, omdat er meer plekken van tumorweefsel aanwezig zijn. Helaas betekent dit dat ze weer haar haren gaat verliezen, maar in dit stadium til je daar eigenlijk niet zo zwaar meer aan. Er is een kans dat ze hiervoor nog wordt overgeplaatst naar de Daniël den Hoedkliniek.
Eerlijk gezegd staan we toch wel verwonderd dat dit nog kan. In het begin van de week hadden we heel andere verwachtingen. Ze ging zo snel achteruit dat we het ergste vreesden. Het is een wonder.
Martin

Gesprek

Vanmiddag hebben Anja en ik dus een gesprek met de dokter. Wat dat betreft is er nog niets te melden.

Ze was gisteren beter aanspreekbaar doordat het infuus goed aanslaat. De hoofdpijn is grotendeels weg en ze had zelfs weer een klein beetje yoghurt kunnen eten. Het was fijn om er een poosje te kunnen zijn.
Verschillende mensen vroegen om haar adres:
Anja Diepeveen-Bouwheer
Afd. Gynaecologie/Urologie 10 Noord
Erasmus MC
Postbus 2040
3000 CA Rotterdam

Dinsdag en afwachten

Net werd ik gebeld door de dokter. Ze vertelde dat het dexamethasoninfuus lijkt te werken en dat Anja's hoofdpijn daardoor minder is geworden. Vandaag willen ze even aankijken hoe dat gaat. Morgen heb ik een gesprek met hen en dan hopen ze te kunnen vertellen wat ze kunnen doen voor Anja, maar dat hangt dus mede af van hoe het vandaag verder gaat.
Het nadeel van dat infuus is dat ze er wel suf van wordt, maar dat zullen we op de koop toe moeten nemen. In elk geval doen ze echt hun uiterste best voor haar.
Martin

Ongunstig bericht

Anja kreeg vooral zaterdag op de Spoed Eisende Hulp erg last van hoofdpijn. Aanvankelijk dachten we dat dit werd veroorzaakt door uitdroging, maar omdat de pijn na de nodige infusen niet wegtrok en bovendien de misselijkheid en het braken zijn gebleven, ondanks alle medicatie, is vandaag een CT-scan van Anja's hoofd gemaakt. En waar we al bang voor waren, bleek het geval te zijn; er werden ook daar uitzaaiingen gevonden. De dokter belde mij vanmiddag met deze trieste boodschap. Vandaag zijn ze gestart met een infuus om de druk in het hoofd te laten verminderen. Bovendien wilde ze morgen gaan overleggen met de radioloog om ook daar bestralingen te geven als pijnbestrijding. Het is een grote tegenvaller en wat dit betekent beseffen we heel goed.

Anja eet en drinkt niet meer, omdat ze er niets in kan houden. Verder is ze ook niet in staat om wat langer een gesprek te voeren, zodat wij telkens maar een klein poosje bij haar zijn. Voor ons allemaal is het eg verdrietig.

Maar toen wij vanavond bij haar kwamen mocht ze zeggen dat toen de dokter haar dit vertelde ze bij zich kreeg uit Psalm 43: "Uw hoop herleev' naar Zijn gebod / Mijn Redder is mijn God." En dat is haar enige troost in leven en sterven, dat ze niet van haarzelf is, maar van haar getrouwe Zaligmaker die met Zijn bitter en zwaar lijden ook voor haar zonden volkomen genoeg heeft gedaan.
Meer is niet nodig, maar met minder kan het niet toe (Kohlbrugge).
Martin

Weer opname

Anja ligt weer in Rotterdam. Zaterdagavond hebben we besloten toch maar weer te bellen, want er zat geen enkele vooruitgang in en Anja bleef maar braken. Het was vreselijk druk op de Spoed Eisende Hulp. Er werden heel veel mensen in kritieke toestand binnen gebracht en aangezien Anja wel heel ziek was, maar niet in een levensbedreigende situatie verkeerde moesten we lang wachten. Erg lang. We arriveerden zaterdagavond om 19:30 in het ziekenhuis en uiteindelijk lag ik zondagmorgen om 4:00 op bed.
Van Anja is maar een klein hoopje mens overgeschoten. Haar ouders zijn gistermiddag ook op bezoek geweest en ze heeft men hen nog fijn kunnen praten, maar toen wij later kwamen was de pap helemaal op. Dat wij op een gegeven moment maar naar huis zijn gegaan heeft ze nauwelijks meer gemerkt. Een troost is dat hoe ziek ze ook is ze toch mag spreken over de grote Helper. Er zijn tijden dat het donker is, maar niet altijd. En dan ben je daar toch intens dankbaar voor.
Ze krijgt nu  extra pijnstilling en een infuus tegen de misselijkheid, maar dat helpt tot nu toe niet erg goed. Vandaag gaan ze verder met onderzoeken. Er komt ook iemand van het pijnteam en een diëtiste, omdat ze geen hap eten binnen kan houden.
Het was voor ons allemaal een zware dag. Voor de kinderen is het zo triest om je moeder zo te zien lijden en machteloos te zijn er iets aan te doen. Aan de andere kant was het ook wel heel fijn en gezellig om zo'n zondag samen te mogen doorbrengen.
Martin

Maar proberen...

Gisteren gebruikte ik het woord doormodderen. Eigenlijk vind ik dat toch te negatief uitgedrukt. Je bent moe en dan kan dat uit het toetsenbord tevoorschijn komen.
Vandaag heb ik daarom geschreven: "maar proberen..." Ik hoor dat mensen nog wel eens zeggen. Het heeft de lading in zich van niet de moed laten zakken. Nadruk leggen op de positieve kanten die er ook zijn en proberen daarmee verder te komen. Zo proberen we er maar het beste van te maken en telkens kleine stapjes vooruit te gaan. Vaker kleine beetjes eten, wat drinken, uitrusten enz. Het lijkt ook te helpen.
Martin

Doormodderen

Gisteren schreef ik al dat we niet al teveel juichenstof hadden. Vandaag is dat nog zo. Anja ligt de hele dag op bed. Daar voelt ze zich het prettigst. Lekker stil en weinig aan haar hoofd. Helaas wordt de rust af en toe danig verstoord met als resultaat dat de wasmachine overuren draait. Vanmiddag hebben we het ziekenhuis nog maar een keer gebeld om de situatie voor te leggen. Ze gaven wat tips en daarmee proberen we geleidelijk aan wat verbetering te verkrijgen.
Graag zou ik iets positievers schrijven. Laat ik er dit van zeggen dat ik heel blij ben dat ik in de gelegenheid ben om het haar zo makkelijk mogelijk te maken. Dat is toch echt een voorrecht.
Martin

CT-scan

"Des avonds vernacht het geween, maar 's morgens is er gejuich." Aan deze woorden uit Psalm 30 moest ik vanmorgen met dankbaarheid denken. Niet dat er zo heel veel reden tot juichen was, maar toch ging het wel wat beter met Anja dan gisteravond. Toen zagen we het eigenlijk niet zitten om vanmorgen om 7:00 af te reizen naar Dordrecht, waar we al om 8:30 moesten zijn, maar ze was vanmorgen duidelijk minder misselijk en duizelig, zodat we het er toch maar op hebben gewaagd. En gelukkig ging het allemaal goed. Inmiddels zijn we weer thuis. De CT-scans zijn gemaakt en nu moet er volgende week een bestraling plaatsvinden. Fijn dat er zoveel spoed achter wordt gezet.
Anja is inmiddels helemaal uitgeteld en ligt te slapen. Zelf probeer ik na deze enerverende dagen maar weer de draad op te pakken van mijn gewone werk.
Trouwens, aan die woorden hierboven van Psalm 30 gaat nog iets vooraf: "Want een ogenblik is er in Zijn toorn, maar een leven in Zijn goedgunstigheid."
Martin

Radiotherapie

Anja en ik zijn vanmiddag naar de Daniël den Hoedkliniek geweest. We hadden daar een afspraak met de radioloog over bestralingen. De bedoeling is om een of twee maal zowel de rug als de schouder met een hoge dosis te bestralen. Ze hebben goede hoop dat daarmee de pijn zal verdwijnen. Men wil op korte termijn beginnen met de radiotherapie, maar voordat de bestraling echt resultaat heeft zijn we wel zo'n zes weken verder. In het begin kan de pijn zelfs nog toenemen als reactie van de tumorcellen op de straling. Eerst moet er nog een extra CT-scan worden gemaakt om te bepalen waar de tumor precies zit. Dat gebeurt in Dordrecht, waar het Erasmus ook een radiologieafdeling heeft.
Met Anja gaat het nog steeds niet goed. Ze is duizelig en erg misselijk en als gevolg daarvan eet ze nu al bijna twee weken vrijwel niets meer. Inmiddels is ze dan ook zo slap als een vod. Bij het lopen help ik haar maar een beetje, want je moet er niet aan denken dat ze ook nog zou vallen. En de pijn is helaas ook nog niet verdwenen.
We zijn blij dat er iets gaat gebeuren, want het is wel zwaar op deze manier. Er hangt toch echt wel een mineurstemming in huis.
Martin

De uitslag en verdere behandeling

Wij zijn vandaag naar Rotterdam geweest voor de uitslag op de joined clinic. Er zit dus tumorweefsel in het bot van de rug en ook in de schouder. Ze gaan dat bestralen. Waarschijnlijk gebeurt dat in twee behandelingen met een hoge dosis straling. Dat horen we later deze week nog.
Op de CT-scan was te zien dat ook in de buik weer enige tumorgroei aanwezig is, maar op dit moment is het nog niet zo dat daardoor organen in de problemen komen. Daarom worden er voorlopig nog geen plannen voor chemokuren gemaakt. Afwachten dus.
Dat Anja misselijk is en telkens moet overgeven wordt geweten aan de morfine en gelukkig niet aan haar eierstokkanker. Daarom moet ze vandaag overstappen op morfinepleisters in de hoop dat die klachten verdwijnen en ze toch weer iets opknappen zal.
We hopen en bidden dat het zal lukken, want de laatste dagen was het eigenlijk niet te doen voor haar. En voor de rest van het gezin wordt het dan uiteraard ook erg zwaar.
De situatie is en blijft erg zorgelijk, maar we kregen vandaag toch niet het bericht wat we eigenlijk vreesden.
Martin

"Wat de toekomst brengen moge...."

Middagje Rotterdam en PWS

Gisteren hebben we het ziekenhuis gebeld. Anja was voortdurend misselijk en had buikpijn. Vandaag konden we al langskomen op de polikliniek. De oncoloog dacht dat er sprake was van bijwerkingen van de morfine: verstopping. Ze hebben die verholpen en daarna konden we weer gaan. Gelukkg gaat het nu iets beter, maar Anja was na dit alles wel vreselijk moe.
Vanavond moest Janneke op de Prins Maurits haar profielwerkstuk presenteren. Ik ben er samen met Arieke heen geweest. Het was erg leuk. En als Pa ben je ook wel wat trots op je dochter. Voor Anja had ik een videocamera meegenomen en toen we thuiskwamen heb ik hem snel gekopieerd naar de computer zodat zij het ook nog op dezelfde dag kon bekijken. Dat is wel zo aardig natuurlijk. Fijn dat ze op zo´n manier er toch nog getuige van kon zijn.
Martin

Afwachten nog

We zijn in afwachting van de uitslag van het overleg van de oncologiewerkgroep. Die heeft vandaag vergaderd en maandag komen wij op het spreekuur om te horen wat daar besloten is. De reden dat het zo langt duurt is dat maar een keer per week een samengevoegd spreekuur (joined clinic) is van de gynaecologen en oncologen. Ook al moeten wij nog geduld oefenen, dan wil dat toch niet zeggen dat er niets gebeurt. Zij zetten dan alvast van alles en nog wat in gang, zodat er volgende week eventueel al wat gedaan kan worden.
Deze week valt erg zwaar. Anja heeft pijnstilling met morfine, maar daar zitten bijwerkingen van misselijkheid en duizeligheid bij. Bovendien blijft ze toch nog pijn houden. Ze ligt eigenlijk het grootste deel van de dag op bed, hetzij boven, hetzij beneden. Eten lukt ook maar matig. Met allerlei middeltjes proberen we het draaglijk te houden, maar dat valt niet echt mee.
Voor de kinderen is het ook erg moeilijk om te zien hoe ziek hun moeder is. En dan vooral de machteloosheid om er iets aan te kunnen doen valt niet mee.
Morgen is het biddag voor gewas, arbeid en visserij. Het is goed om zo'n dag te hebben, want er is niets vanzelfsprekends aan ons dagelijks brood. Tegelijk is het een dag waarin we ook deze nood mogen neerleggen aan de genadetroon Gods. Bij Hem zijn ongedachte en onverwachte uitkomsten. Met Hem is nog nooit iemand beschaamd uitgekomen. Wij tot nu toe niet. En ook in de toekomst niet!
Martin

Zaterdagavond

Anja zal vandaag geen blog meer plaatsen en daarom doe ik het maar. Na het moeilijke bericht van woensdag is er eigenlijk niet veel meer gebeurd. Anja is thuisgekomen. Ik heb in de huiskamer een stretchbed neergezet en daar ligt ze het grootste deel van de dag op. Het voordeel is dat ze zo toch in het gezin is, maar wel kan rusten. Ze is erg moe en kan eigenlijk niks meer. De morfine werkt dat uiteraard ook in de hand. De pijn is nu wel een heel stuk minder.
We zijn verder in afwachting van het besluit van de oncologiewerkgroep. Hopelijk kunnen ze iets voor Anja betekenen.
Maar als mensen niet meer kunnen helpen is er Eén die uitkomst geven kan. Ik eindig daarom maar met een psalmvers (Psalm 84:6):

Want God de Heere, zo goed, zo mild.

Is t' allen tijd een zon en schild

Hij zal genaad'en ere geven;

Hij zal hun 't goede niet in nood

Onthouden, zelfs niet in de dood,

Die in oprechtheid voor Hem leven.

Welzalig Heer', die U bouwt,

En zich geheel aan U vertrouwt.

Indrukwekkend

Eén van onze kinderen zette gisteren dit lied op facebook. Ik vind het een ontzettend indrukwekkend en ontroerend lied en wil het graag via de blog ook met jullie delen. 

Verdriet

Vandaag hebben we een gesprek gehad met de gynaecoloog. De ct scan was nog niet bekeken door de radioloog, maar de gynaecoloog heeft vast een eerste blik erop geworpen.
In mijn rug zit een tumor en ook op andere plekken zit tumorweefsel.
Ondanks onze verwachting was het toch een erg heftige boodschap.
A.s dinsdag gaan ze mij bespreken in het artsenteam. Daaruit komen evt. vervolgstappen. Waarschijnlijk wordt het bestralen om de pijn te verminderen, maar ze willen zich er eerst in verdiepen. Ik kan er dus niet veel over zeggen.
Ik ben wel weer thuis met een behoorlijke dosis pijnstilling om de pijn te onderdrukken. De pijn is gelukkig al een stuk minder.
Een moeilijk bericht.
We zijn allemaal heel verdrietig.

Dinsdag

Vandaag is er een CT-scan gemaakt. Helaas kon dat niet gebeuren voor het artsenoverleg met als gevolg dat we  nu nog geen uitslag hebben. De afspraak is dat ik morgen hoor wanneer ik naar het ziekenhuis kan komen zodat we dan samen met de dokter kunnen praten. We horen dan wat er aan de hand is. Welke behandeling er zal worden ingezet horen we pas over anderhalve week op het joined clinicspreekuur. Voor die tijd is er namelijk eerst een ander artsenoverleg waar dit aan de orde zal komen. Op dit moment is het het belangrijkste dat de pijn onder controle wordt gebracht. Als dat is gelukt mag ze naar huis.
Helaas voor Anja werd de CT-scan tijdens het middageten gemaakt. Dat eten gaat dan aan je neus voorbij. Om dan niet een hele dag op brood te hoeven teren hebben wij voor haar een Happy Meal bij de MacDonalds gehaald.
Op de terugweg hebben de kinderen en ik er zelf ook gegeten, omdat ik geen tijd had om voor ons eten klaar te maken. En temidden van alles is dat ook wel weer gezellig. Trouwens, het bezoek in het ziekenhuis was ook heel fijn. We zijn dan ales gezin bij elkaar en we kunnen prima ook nog over de gewone beslommeringen (zoals Johans cito-uitslag) praten. Dat is ook een zegen.
Martin

Opname update

Nog maar even een extra berichtje over Anja. Vanavond ben ik naar het ziekenhuis geweest. De kinderen bleven thuis. Vanmiddag zijn er verschillende onderzoeken gedaan, maar een uitslag is daar nog niet van. Morgen wordt er een CT-scan gemaakt en daarna weten we waarschijnlijk meer. Er kwam ook een arts langs van het pijnteam. Zo'n arts test uit wat voor soort pijn iemand heeft en geeft dan een passende pijnstiller. Zo'n onderzoek kun je gerust ondergaan zonder erbij te hoeven lachen zeggen ze hier op het dorp wel eens. Het was dus echt niet leuk. Maar goed, inmiddels heeft ze andere medicijnen en daardoor ging het vanavond wat beter.
We moeten nu dus wachten op morgen. En bidden|!
Martin

Opname

De laatste paar weken had Anja al het gevoel dat er iets niet helemaal goed zat. De laatste dagen heeft ze echter heel veel pijn in haar rug gekregen. Eigenlijk was het vanaf vrijdag gewoon niet meer te doen. Vanmorgen hebben we gebeld met het ziekenhuis en dat heeft er toe geleid dat ze inmiddels weer in Rotterdam is opgenomen. Het is op deze manier gemakkelijker iets te onderzoeken dan via de polikliniek. Hopelijk kan er iets aan worden gedaan.
Onze zorgen waren zeker niet weg, maar nu zijn ze zeker weer aanwezig. Volgende maand is het drie jaar geleden dat de eierstokkanker werd ontdekt. Als je terug kijkt is er sinds die tijd enorm veel gebeurd. We hebben veel steun gehad van mensen om ons heen. Dat stemt dankbaar. En al die tijd hebben we ook de zorg van onze goede God mogen ondervinden. Hij zij haar en ons allen ook nu genadig!
Martin

Vakantie

Maandag is Anja's drain weer verwisseld. Deze keer in de Daniël den Hoedkliniek; dat is net iets dichter bij. Gelukkig geen problemen. Inmiddels is de koorts weer weg, maar ze is nog steeds erg moe. Zondag moest ik in Ederveen en Elst preken en toen zijn we met zijn allen in Ederveen wezen slapen. Dat was erg fijn. Vooral ook voor Anja die voor het eerst in ruim anderhalf jaar weer eens bij haar ouders thuis is geweest.

Deze week hebben we vakantie. Iedereen was er wel even aan toe om eens lekker uit te kunnen slapen en te kunnen doen waar je zelf zin in hebt.

Ik heb met het Erasmusziekenhuis nog even gemaild over dat beeld van de barmhartige samaritaan. Na enig aandringen kreeg ik het vage en ontwijkende antwoord dat het in verband met de nieuwbouw is weggehaald en dat het niet bekend is waar en wanneer het wordt teruggeplaatst. Ik heb er zelf maar de voorlopige (en ik hoop voorbarige) conclusie uitgetrokken dat het wellicht helemaal niet meer wordt neergezet.
Martin

Weer een dagje Erasmus

Anja heeft sinds de vorige drainwissel voortdurend last van heel grote moeheid en in de avond koorts. We vonden het vandaag toch maar geraden te bellen met het Erasmusziekenhuis. Gelukkig konden we meteen terecht, maar het kostte weer een hele dag voordat alles rond was. Er bleek weer een infectie in de drain aanwezig te zijn. Blijkbaar was deze bacterie resistent tegen de vorige antibioticakuur. Anja heeft een nieuwe en best zware kuur gekregen en maandag moet de huidige drain weer gewisseld worden. Dat gaat gebeuren in de Daniël den Hoedkliniek. We dachten dat dit de eerste keer zou zijn zonder problemen, maar helaas dat was ijdele hoop. Hopelijk knapt ze hierna toch weer op, want nu ligt ze vrijwel de hele dag op bed, zo ellendig voelt ze zich.

Tot voor kort stond op het binnenplein van het Erasmusziekenhuis Dijkzigt een groot bronzen beeld van twee mannen, waarbij de een de ander op een ezeltje tilt: de barmhartige Samaritaan! Als we er langs kwamen keek ik er altijd even naar. Het ontroerde me. Helaas, het beeld is vertrokken. En ook al zat er een ezeltje bij, toch zal het vermoedelijk niet op eigen kracht zijn weggelopen. Heel, heel spijtig dat men dit niet meer wil. Triest hoor.

Het kunstwerk is gemaakt voor Han Wezelaar en in 1964 door de gemeente Rotterdam gekocht.
Hierbij nog een foto:

Martin